ABD'deki Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları, kafatası kemik iliğinde daha önce bilinmeyen, beyne özgü bağışıklık tepkilerinde rol oynayan yapılar keşfetti. Farelerde yapılan deneyler, bu yapıların beyin tümörlerine karşı mücadelede önemli bir görev üstlenebileceğini ortaya koydu.
Nature'da yayımlanan araştırmada bilim insanları, kafatası kemik iliğinde lenf düğümlerindeki “germinal merkezlere” benzeyen lenfoid yapılar tespit etti. Araştırmacılar, bu merkezlerin bağışıklık hücrelerini beyni tehdit eden unsurlara karşı hazırlayan bir tür “güvenlik noktası” gibi çalışabileceğini belirtti.
Beyinle kafatası arasındaki kanallar izlendi
Araştırma ekibi daha önce beyin dokusundan, beynin koruyucu zarlarından biri olan dura mater üzerinden kafatasına uzanan mikroskobik kanallar tespit etmişti.
Yeni çalışmada floresan izleyiciler kullanılarak moleküllerin bu kanallar boyunca hareketi takip edildi. Araştırmacılar, moleküllerin nöronlardan kafatasındaki kemik iliğine ulaştığını ve burada bağışıklık hücrelerinin organize olduğu özel yapılara taşındığını gözlemledi.
Çalışmanın kıdemli yazarı Jonathan Kipnis, bulguların kafatası kemik iliğinin yalnızca yapısal bir unsur olmadığını, beyne özgü bağışıklık tepkilerinin gerçekleştiği merkezlere de ev sahipliği yaptığını gösterdiğini söyledi.
Beyin tümörü olan farelerde dikkat çeken sonuç
Bilim insanları keşfedilen yapıların işlevini, agresif bir beyin kanseri türü olan glioma geliştirilmiş fareler üzerinde araştırdı.
Kafa derisinin altına bağışıklık sistemini baskılayan maddeler içeren hidrojel uygulanan ve kafatasındaki lenfoid yapıların faaliyetleri bozulan farelerde tümörlerin daha agresif ilerlediği ve hayatta kalma oranlarının düştüğü görüldü.
Bağışıklığı güçlendiren üç protein verilen farelerde ise kafatasındaki lenfoid yapılardan kaynaklanan bağışıklık tepkisinin güçlendiği, tümörlerle daha etkili mücadele edildiği ve hayatta kalma süresinin önemli ölçüde arttığı bildirildi.
İnsanlarda da bulunabileceğine dair ipuçları var
Araştırmacılar, söz konusu yapıların şu ana kadar yalnızca farelerde doğrudan gösterildiğinin altını çizdi. Ancak insan kafatası kemik iliğinde daha önce foliküler T hücrelerinin tespit edilmiş olması, insanlarda da benzer bağışıklık merkezlerinin bulunabileceğine işaret ediyor.
İnsanlarda da aynı yapıların bulunduğunun doğrulanması halinde keşfin özellikle beyin kanserlerinin tedavisinde yeni yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.