İsviçreli araştırmacılar, küresel ısınma nedeniyle hızla eriyen buzulları korumak için koyun yününden üretilen örtüleri test etmeye başladı. İlk sonuçlar, yün örtülerin sentetik malzemeler kadar etkili olduğunu gösterdi.
İsviçre, küçülen buzullarını korumak için Alpler’de sıra dışı bir deney yürütüyor. Çevre kuruluşu Summit Foundation ile Lozan Üniversitesi tarafından hayata geçirilen “Keep It Wool” projesinde, ülkenin batısındaki Tsanfleuron Buzulu’nun erimesini yavaşlatmak amacıyla koyun yününden üretilen örtüler kullanılıyor.
Buzul yüzeylerine yaz aylarında güneş ışığını yansıtmak ve ısı emilimini azaltmak için yıllardır sentetik örtüler seriliyor. Ancak genellikle plastikten üretilen bu malzemelerin çevreyi kirleten mikro lifler bırakabildiği belirtiliyor.
Projeyi geliştiren dört yüksek lisans öğrencisi, doğada çözünebilen bir alternatif oluşturmanın yanı sıra İsviçre’de her yıl yüzde 40 ila 70’i atılan koyun yününü değerlendirmeyi amaçladı.
İsviçreli Fisolan şirketi tarafından üretilen iki prototip yün örtü, haziran ayında Tsanfleuron Buzulu’nun 200 metrekarelik bölümüne serildi. Araştırmacılar yaz boyunca örtülerin performansını geleneksel jeotekstil malzemelerle karşılaştırdı.
İki haftada bir yapılan ölçümler, göre yün örtüler, buz buzulların erimesini sentetik örtüler kadar etkili biçimde sınırlandırdı.
Proje yöneticisi Timothée Steiner, ilk sonuçların beklentileri aştığını söyledi. Fisolan şirketinden Niklaus Saegesser de yün örtülerin dayanıklılığının kendisini şaşırttığını belirterek, “Yeterince sağlam olmayacağını düşünüyordum.” dedi.
Projede yer alan öğrenci Elliot Gaffiot ise “Artık görebildiğimiz ve hatta dokunabildiğimiz bir sonucumuz var. İnanılmaz derecede başarılı oldu.” ifadelerini kullandı.
İsviçre’deki buzul yüzeylerinin yalnızca yüzde 0,02’si koruyucu örtülerle kaplanıyor. Bilim insanları, buz kaybını uzun vadede yavaşlatmanın tek etkili yolunun, büyük ölçüde fosil yakıtlardan kaynaklanan sera gazı emisyonlarını azaltmak olduğunu belirtiyor.
Muhammed Mahsum Tuna