Dünya ısındıkça kurak bölgelerin daha da kuraklaşması, bu bölgelerin sınırlarının genişleyerek bitki örtüsünü ve ekosistemleri tehdit etmesi bekleniyor.
Environmental Research Letters dergisinde yayımlanan araştırmaya göre kurak alanlar, 2071-2100 döneminde kullanılan sera gazı emisyonu senaryosuna bağlı olarak Dünya’daki kara yüzeyinin yüzde 39,31 ila yüzde 40,28’ini kaplayabilir.
Çin Ormancılık Akademisinden bilim insanlarının öncülük ettiği ekip, kurak alanların genişlemesinin su kıtlığını, ekosistemlerdeki bozulmayı ve çölleşmeyi ağırlaştırabileceği uyarısında bulundu.
Kurak alanlar şimdiden yüzde 38’i aştı
Araştırmacılar, 1960-2023 dönemine ait meteorolojik veriler ile güncel iklim modellerini kullanarak kurak alanların mevcut dağılımını ve gelecekteki durumunu inceledi.
Sonuçlara göre Antarktika hariç tutulduğunda kurak alanlar, 1994-2023 döneminde Dünya’nın toplam kara yüzeyinin yüzde 38,58’ini kapladı.
Kurak alanların yüzde 14,72’sini yarı kurak, yüzde 11,24’ünü kurak, yüzde 6,35’ini kuru yarı nemli ve yüzde 6,27’sini aşırı kurak bölgeler oluşturdu.
Cezayir büyüklüğünde yeni kurak alan oluşabilir
Araştırmanın en yüksek tahminine göre yüzyılın sonunda kurak alanlara 2,37 milyon kilometrekarelik yeni bölge eklenebilir.
Bu artış, yaklaşık olarak Cezayir’in yüz ölçümüne veya Avustralya’nın yüzde 30’una karşılık geliyor. En büyük genişlemenin aşırı kurak bölgelerde görülmesi bekleniyor.
Araştırmacılar, bu yüzyılda kuraklaşmadan en fazla Avustralya’nın etkileneceğini öngörüyor. Avustralya’yı Brezilya izlerken Afrika’nın bazı bölgelerinde de geniş çaplı değişimler bekleniyor.
Karbondioksitin şaşırtıcı etkisi
Çalışmada, iklim değişikliğinin başlıca nedenlerinden biri olan yükselen karbondioksit seviyelerinin kurak alanların genişlemesini kısmen yavaşlatabileceği belirtildi.
Yüksek karbondioksit seviyelerinde bitkilerin yapraklarındaki gözeneklerin kısmen kapanması, terleme yoluyla daha az su kaybetmelerini sağlıyor. Araştırmacılara göre önceki çalışmaların birçoğunda dikkate alınmayan bu etki, kurak alanların gelecekteki büyüklüğüne ilişkin tahminlerin daha yüksek çıkmasına neden olmuş olabilir.
Mehmet Yaman