Dev hamam böceklerinden oluşan bir sürü kabus sahnesini andırabilir. Ancak Avustralyalı araştırmacılar, bu böceklerin arama-kurtarma ekipleri tarafından afetlerin ardından enkaz altında kalan kişilere ilaç ulaştırmak ve hayat kurtarmak için kullanılabileceğini söylüyor.
Queensland Üniversitesi ve New South Wales Üniversitesi bilim insanları; elektronik teknolojiler, enjeksiyon düzenekleri ve küçük kameralarla donatılmış “ilk yardımcı hamam böcekleri” geliştirdi.
Araştırmacılar, bu böceklerin deprem ve bina çökmesi gibi afetlerden sonra kurtarma ekipleri ulaşmadan önce enkazla dolu dar alanlara girerek kazazedelere ilk tıbbi müdahalenin yapılmasına yardımcı olmasını amaçlıyor.
nın en ağır hamam böceği türü Advanced Science dergisinde yayımlanan araştırmanın hazırlanmasına katılan doktora öğrencisi Hai Nan Li, “Pek çok kişi dev bir hamam böceğinin kendisine doğru hızla gelmesini hoş karşılamayabilir. Ancak enkaz altında ya da bir mağarada mahsur kaldıysanız ve yardıma ihtiyacınız varsa bu, yaşamla ölüm arasındaki farkı oluşturabilir” dedi.
Araştırmacılar, Kuzey Queensland bölgesinde yaşayan dev oyuk açıcı hamam böceklerinin sırtına enjeksiyon tüpleri ve kameralardan oluşan küçük çantalar yerleştirdi. Dünyanın en ağır hamam böceği türü olarak bilinen bu böceklerin uzunluğu 8,5 santimetreye kadar ulaşabiliyor.
Çalışmada, bu araştırmanın elektronik teknolojilerle donatılan böcekler konusundaki önceki çalışmaları daha ileri bir aşamaya taşıdığı belirtildi. Önceki araştırmalar böcekleri yalnızca kazazedelerin yerini belirlemek için kullanırken yeni sistem, onların tedavi sürecinde de görev almasını hedefliyor.
Elektronik implantlarla yönlendiriliyorlar Araştırmacılar, çeviklikleri, dayanıklılıkları ve düşük enerji ihtiyaçları bakımından hiçbir robotun gerçek hamam böcekleriyle yarışamayacağını belirtti.
Böceklere yerleştirilen elektrotlar, operatörlerin sinir sistemini uyararak onları yönlendirmesine imkân sağlıyor.
Araştırmanın ortak yazarlarından biyorobotik mühendisi Thang Vu-Doan, “İşe böceği uyuşturarak başlıyoruz. İmplant işlemi sırasında herhangi bir şey hissetmemesini sağlamak amacıyla böceği sabitliyoruz” dedi.
Vu-Doan, “Elektrot böceğe yerleştirildikten sonra sinir sistemini harekete geçirmek veya uyarmak için küçük bir elektrik sinyali gönderiyoruz. Böylece verdiğimiz komutlara yanıt vermesini sağlıyoruz” ifadelerini kullandı.
Araştırmada hedeflerin yerini tespit etmek için kameralı bir “keşif hamam böceği” kullanılırken, ikinci hamam böceği ilaç taşıdı ve uzaktan yönlendirildi.
Hedefe ulaşmada yüzde 100 başarı Yapılan deneylerde hamam böceklerinin belirlenen kontrol noktalarına ulaşma başarısı yüzde 100 olarak kaydedildi. İlaçların hedefe ulaştırılmasındaki genel başarı oranı ise yüzde 72 oldu.
Enjeksiyon düzeneği hedefe 15 santimetre veya daha yakın bir mesafeden çalıştırıldığında başarı oranı yüzde 95’e yükseldi.
Araştırmada, geliştirilen sistemin gelecekte her dakikanın kritik olduğu acil durumlarda yaralıların durumunu dengede tutmak için kullanılabileceği belirtildi. Yılan sokmaları ve şiddetli alerjik reaksiyonlar bunlar arasında gösterildi.
Vu-Doan, “Gelecekte, çöken binaların derinliklerine girmeleri için belki de bir hamam böceği sürüsü göndermek istiyoruz. Kazazedeyi mümkün olan en kısa sürede ve kolaylıkla bulabilmek için çok sayıda böcekten oluşan bir ağa ihtiyacımız var” diye konuştu.
Deneyler kontrollü laboratuvar koşullarında silikon hedefler ve domuz derisi kullanılarak gerçekleştirildi.
Araştırmacılar; karmaşık arazi koşulları, yıkılan binaların içinde sinyalin kaybolması ve enjeksiyon işlemlerinin güvenliği gibi gerçek hayatta karşılaşılabilecek sorunların çözülmesi için daha fazla test yapılması gerektiğini vurguladı.