Batman'da İLKHA muhabirine konuşan gayrimenkul danışmanları, konut ve kira fiyatlarının vatandaşların alım gücünü aştığını, piyasadaki canlı paranın azaldığını ve sektörde faaliyet gösteren birçok esnafın zor durumda olduğunu ifade etti.
Batman'da gayrimenkul sektöründe yaşanan durgunluk, sektörde faaliyet gösteren danışmanların değerlendirmelerine de yansıdı.
Konut alım ve satımlarının ciddi oranda azaldığını, yüksek enflasyon ve maliyetlerin yanı sıra faiz ve altındaki hareketliliğin piyasayı olumsuz etkilediğini söyleyen gayrimenkul danışmanları, piyasanın yeniden hareketlenmesi için faizsiz destek ve kredi imkânlarının artırılması gerektiğine dikkat çekti.
Gayrimenkul danışmanları, piyasadaki durgunluğun temel nedenleri arasında yüksek enflasyon, artan inşaat maliyetleri, faiz oranları ve altın fiyatlarındaki hareketliliği gösteriyor. Vatandaşların tasarruflarını ağırlıklı olarak altın ve faizde değerlendirmesinin piyasadaki para akışını azalttığını ifade eden sektör temsilcileri, uygun kredi ve faizsiz destek mekanizmalarının devreye alınmasının özellikle gençler ve yeni evlenecek çiftler açısından konut piyasasını yeniden hareketlendirebileceğini düşünüyor.
Sektörde yaşanan sıkıntının gayrimenkul danışmanlarını da doğrudan etkilediğini belirten temsilciler, bazı esnafların iş yerlerini kapatmak, ek iş yapmak veya sektörden tamamen uzaklaşmak zorunda kaldığını aktarıyor. Aylarca işlem gerçekleştiremeyen emlakçıların bulunduğunu belirten danışmanlar, piyasanın yeniden canlanabilmesi için hem merkezi yönetimin hem de vatandaşların daha temkinli, dayanışmacı ve vicdani adımlar atması gerektiğini vurguluyor.
"Piyasa oldukça durgun"
Gayrimenkul danışmanı Ferit Çelik, Batman’da emlak sektörünün son dönemlerin en kötü süreçlerinden birini yaşadığını belirterek, alım ve satımların ciddi anlamda azaldığını söyledi.
Çelik, "Emlak sektörü şu an kötüye doğru ilerliyor. Piyasa oldukça durgun. Alım ve satım ciddi anlamda azalmış durumda. Son zamanların en kötü dönemini yaşıyoruz maalesef. Ekonomik olarak da emlak sektörü hâlâ kötü durumda. Bunun sebepleri öncelikle alım gücünün düşmesi, enflasyonun artması ve maliyetlerin yükselmesi. Müteahhitlerin maliyetleri de oldukça arttı. Bu nedenle konut fiyatları yüksek durumda. Müşteriler gelip soruyor ancak sadece sormakla yetiniyorlar. Herhangi bir alım çok nadir, çok azalmış durumda. Maalesef piyasa şu an böyle.” dedi.
"Konut fiyatları 25 milyon liraya kadar çıkıyor"
Konut fiyatlarının müteahhitlerin artan maliyetleri nedeniyle yüksek olduğunu ancak alıcı açısından değerlendirildiğinde fiyatların yine de oldukça pahalı kaldığını belirten Çelik, "Konut fiyatları müteahhitlere göre düşük durumda çünkü müteahhitlerin maliyetleri oldukça arttı. Çoğu zaman konutlar müteahhit maliyetine veriliyor. Esnafa göre de durum böyle. Ancak alıcıya göre fiyatlar oldukça yüksek. Çünkü alım gücü düşük, maliyetler ise oldukça yüksek. Enflasyon da piyasayı olumsuz etkiliyor. Batman'da kiralar ortalama 15-16 bin liradan başlıyor. Bazı yerlerde 50-60 bin, hatta 70 bin liraya kadar çıkabiliyor. Bu durum konuma göre değişiklik gösteriyor. Konut fiyatları da 1+1 ve 2+1 dairelerde konuma göre değişkenlik gösteriyor ve 2 milyon liradan başlayıp 25 milyon liraya kadar çıkabiliyor." ifadelerini kullandı.
"Faiz ve altındaki dengesizlik piyasayı etkiliyor"
Faiz politikası ile altın fiyatlarındaki hızlı değişimlerin de gayrimenkul piyasasını olumsuz etkilediğini dile getiren Çelik, "Faiz politikası ve altındaki dengesizlik de piyasayı etkiliyor. Altının düşüşü ve yükselişi oldukça hızlı olduğu için piyasayı etkiliyor. Altın stabil olursa, bir dengeye oturursa piyasa biraz hareketlenebilir. Ayrıca devletin faiz politikası konusunda da bir adım atması gerekiyor. Yoksa durum iyiye gitmiyor. Sıcak paranın yarısının altında, yarısının da faizde değerlendirildiğini düşünüyoruz. İnsanlar bu şekilde değerlendiriyor. Bu da piyasayı olumsuz etkiliyor çünkü faiz getirisi oldukça yüksek." diye konuştu.
"Gençlere yönelik kredi imkânı sunulmalı"
Piyasanın yeniden hareketlenmesi için altın fiyatlarının dengelenmesi ve vatandaşlara yönelik uygun finansman imkânlarının sağlanması gerektiğini belirten Çelik, "Altın stabil olursa ve dengede durursa piyasada para akışı olabilir. Ayrıca devlet faizsiz destek, kredi imkânı ve özellikle yeni evlenecek çiftlere kredi imkânı sunarsa piyasa hareketlenebilir. Son olarak devletimizden özellikle gençlere yönelik kredi imkânı sunmasını talep ediyoruz. Artan maliyetlerin de azalmasını diliyoruz. Tek temennimiz bu. İnşallah piyasa düzelir." dedi.
"Son 20 yılın en durgun dönemini yaşıyor"
Bir diğer gayrimenkul danışmanı Abdurrahim Tosun ise yaklaşık 20-25 yıldır emlak sektörünün içerisinde olduğunu belirterek, mevcut tablonun son 20 yılın en durgun dönemi olduğunu söyledi.
Tosun, "Takriben 20-25 yıldır bu emlak piyasasının içindeyiz. Şu anda sektör, son 20 yılın en durgun dönemini yaşıyor. Tabii farklı etkenler var. Dış etkenler ve iç etkenler birleşince şu an içinden çıkılmaz bir darboğaza dönüştü bu sektör. İnsanların alım gücü gittikçe düştü. Emlak belki hak ettiği fiyatlarda olmamasına rağmen şu an milletin alamayacağı rakamlardadır. İşin kira tarafında da şu anda Batman ortalamasında 3+1 daire kiraları 25 bin, 30 bin, 35 bin lira seviyelerinde konuşuluyor. Bir asgari ücretlinin veya emeklinin böyle bir yerde barınma imkânı var mı acaba?" ifadelerini kullandı.
"Pandemiden önce başlayan sorunlar daha da derinleşti"
Sektörde yaşanan sorunların pandemi öncesinde de kendisini göstermeye başladığını ifade eden Tosun, "Bu sorunların ayak sesleri pandemiden önce de geliyordu. Pandemiyle beraber iyice hissedildi ve günümüze gelinene kadar gerçekten içinden çıkılmaz bir hâl aldı. Sektör çok kötü durumda. Altın ve faiz politikası da piyasayı çok etkiliyor. Türkiye'deki paraların hemen hemen yüzde 70-80'i şu anda altın ve faizde bekletiliyor. Faiz pasif getiri sağlıyor. Altın ise bir ümitle yükseliyor, düşüyor. Milletin bütün hayalleri bazen suya düşüyor, bazen yeniden ümitleniyor. Piyasayı çok bozan iki etken altın ve faizdir." dedi.
"Piyasada canlı para yok"
Altın ve faiz konusunda yapılacak düzenlemelerin piyasaya olumlu yansıyacağını belirten Tosun, "Bunlarda bir düzenleme olursa piyasanın canlanacağı kesin. Çünkü şu anda piyasada canlı para yok. Olan para ya altında ölü yatırım olarak bekliyor ya da faizde pasif bir getiri ümidiyle tutuluyor. Bu da emlak sektörünün yanı sıra diğer sektörlerin de boğazını sıkmış durumda. Benim şahsi görüşüm, şu anda gerçekten toplumsal bir dayanışma ruhuna ihtiyaç var. Herkes elini taşın altına koysun ve vicdani boyutuyla işe baksın. Sadece para kazanma hırsıyla değil, bu hengâmeden toplum olarak, millet olarak ve bölge olarak nasıl daha az hasarla çıkarız, bunun hesabı yapılmalı." ifadelerini kullandı.
"Herkes vicdani boyutuyla adım atmalı"
Sürecin daha sağlıklı atlatılabilmesi için hem merkezi yönetimin hem de vatandaşların sorumluluk alması gerektiğini dile getiren Tosun, "Biraz daha temkinli ve vicdani adımlar atılırsa sürecin daha sağlıklı atlatılabileceğini düşünüyorum. İşin büyük sorumluluğu hükümetin ve merkezi yönetimin. Bununla beraber vatandaşların da vicdani tarafı düşünerek adımlarını atması gerekiyor. Şu anda bu sıkıntılı süreçten çok olumsuz etkilenen gayrimenkul esnafları var. Dükkânını kapatanlar, ek iş yapmaya başlayanlar ve sektörden tamamen uzaklaşan esnaflar bulunuyor. Üç, dört, hatta beş aydır iş yapamayan esnaflar var. Başka bir geliri olmayan emlakçıların hepsi zora düşmüş durumda." dedi. (İLKHA)