Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen COP31 kapsamında düzenlenen “Yerel Yönetimler ve İklim Değişikliğine Uyum” oturumunda, iklim krizine karşı şehirlerin üstlenmesi gereken sorumluluklar ele alındı.
Sürdürülebilirlik ve İklim Değişikliği Merkezi Direktörü Merve Ağca'nın moderatörlüğünü yaptığı programa Esenler Belediye Başkanı M. Tevfik Göksu'nun yanı sıra Sultanbeyli Belediye Başkanı Ali Tombaş, Serdivan Belediye Başkanı Osman Çelik ve Yıldırım Belediye Başkanı Oktay Yılmaz katıldı.
Toplantıda iklim değişikliğine uyum, çevre dostu şehir planlaması, sıfır atık uygulamaları, kentsel dönüşüm ve iklim yatırımlarının finansmanı gibi başlıklar değerlendirildi.
“Gazze'deki yıkım görmezden gelinerek iklim adaletinden söz edilemez”
Konuşmasında iklim krizinin yalnızca çevresel ve teknik bir mesele olmadığını belirten Göksu, sorunun temelinde insanlığın doğayla kurduğu ilişkinin ve küresel adaletsizliklerin bulunduğunu ifade etti.
Dünyayı en fazla kirleten ülkelerin çevre sorunları karşısında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyleyen Göksu, iklim değişikliğiyle mücadelenin adalet ve vicdan temelinde yürütülmesi gerektiğini savundu.
Gazze'de yaşanan insani felakete de değinen Göksu, savaşların neden olduğu yıkım ve çevresel tahribatın uluslararası iklim gündeminin dışında bırakılmaması gerektiğine dikkat çekti.
Göksu, küresel ölçekte adil bir düzen kurulmadığı sürece iklim ve çevre sorunlarına kalıcı çözümler üretilmesinin mümkün olmayacağını dile getirdi.
Yerel yönetimlere “fıtrat belediyeciliği” çağrısı
Belediyelerin yalnızca yol, altyapı ve sosyal hizmetlerle sınırlı bir anlayışla hareket etmemesi gerektiğini belirten Göksu, doğanın dengesini gözeten bir şehir yönetimi yaklaşımını savundu.
Bu yaklaşımı “fıtrat belediyeciliği” olarak tanımlayan Göksu, insanın çevreye karşı sorumluluklarını yeniden hatırlaması gerektiğini söyledi.
Şehirlerde yağmur suyunun değerlendirilmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması ve doğal kaynakların korunması gerektiğine işaret eden Göksu, güneşten, rüzgârdan ve yağışlardan daha verimli yararlanılmasını sağlayacak uygulamaların yaygınlaştırılmasını istedi.
İklim değişikliğinin şehir altyapıları üzerindeki etkilerine de dikkat çeken Göksu, özellikle sel, taşkın ve kuraklık risklerine karşı yerel yönetimlerin hazırlıklı olması gerektiğini belirtti.
Esenler'de sıfır atık mahallesi projesi
Esenler'de yürütülen çevre çalışmalarını da anlatan Göksu, ilçenin uluslararası sıfır atık ağı içerisinde bulunduğunu ve sürdürülebilir enerji ile iklim eylem planı doğrultusunda çalışmalar yürütüldüğünü aktardı.
Atıkların kaynağında ayrıştırılması, geri dönüşümün artırılması ve yeniden ekonomik değere dönüştürülmesi konusunda çeşitli uygulamalar gerçekleştirdiklerini ifade eden Göksu, uzun vadeli hedeflerinin karbon kredisi üretebilen bir ilçe oluşturmak olduğunu söyledi.
Göksu, Esenler'de dünyanın ilk sıfır atık mahallesi olarak nitelendirdiği bir yerleşim alanı oluşturmayı hedeflediklerini açıkladı.
Projenin yalnızca atık yönetimiyle sınırlı kalmayacağını belirten Göksu, mahallenin altyapısından günlük yaşam düzenine kadar bütün unsurlarının sıfır atık yaklaşımıyla planlandığını ifade etti.
Kentsel dönüşümde iklim odaklı planlama
Kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Göksu, şehirlerin yalnızca depreme dayanıklı binalarla değil, iklim şartlarına uygun yaşam alanlarıyla da güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Yeni yerleşim alanlarında ısı adalarının oluşmasını önlemeye yönelik düzenlemeler yaptıklarını anlatan Göksu, bazı bölgelerin yapılaşmaya kapatılarak park ve yeşil alanlara dönüştürüldüğünü söyledi.
Şehirlerde yağmur suyunun toprağa karışmasını kolaylaştıracak uygulamaların önemine değinen Göksu, taşkın riskini azaltacak altyapı ve yeşil koridor çalışmalarının artırılması gerektiğini vurguladı.
Yapay zekâ çevre yönetiminde kullanılacak
Göksu, teknolojik gelişmelerin iklim değişikliğiyle mücadelede yerel yönetimlere yeni fırsatlar sunduğunu da ifade etti.
Özellikle yapay zekâ destekli sistemlerin şehirlerin enerji tüketimi, yeşil alan yönetimi ve çevresel verilerinin analiz edilmesinde kullanılabileceğini belirtti.
İklim verileriyle desteklenen yapay zekâ uygulamalarının belediyelerin kaynaklarını daha verimli kullanmasına katkı sağlayabileceğini söyleyen Göksu, park ve bahçelerin yönetiminde de bu teknolojilerden yararlanılabileceğini dile getirdi.
Göksu'nun açıklamalarında öne çıkan mesaj ise iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca yeni teknolojilere ve çevre yatırımlarına değil, aynı zamanda adalet anlayışına ve doğayla uyumlu şehircilik politikalarına dayanması gerektiği oldu.