Abone Ol

GPS 10 metreye kadar şaştı: Bilim insanları daha önce böylesini görmedi

Kasım 2025’te meydana gelen güçlü Güneş fırtınasının ABD genelinde GPS sistemlerini etkilediği, bazı bölgelerde konum hatasının 10 metreyi aştığı belirlendi. Bilim insanları, bu ölçekte bir bozulmanın daha önce görülmediğini açıkladı.

GPS 10 metreye kadar şaştı: Bilim insanları daha önce böylesini görmedi

Kasım 2025’te meydana gelen güçlü Güneş fırtınasının, ABD genelinde GPS sistemlerinde daha önce görülmemiş ölçekte bozulmaya yol açtığı belirlendi. Bazı bölgelerde konum hatasının 10 metreyi aştığı bildirildi.

ABD’deki The Aerospace Corporation’dan uzay fizikçisi Endawoke Yizengaw liderliğindeki araştırma ekibi, fırtına sırasında Kuzey Amerika’daki kutup ışığı kameraları ile Küresel Uydu Seyrüsefer Sistemi (GNSS) alıcılarından toplanan verileri inceledi.

Araştırmacılar, iyonosferde neredeyse ABD’nin Batı Yakası’ndan Doğu Yakası’na kadar uzanan yoğun bir elektron kuşağı tespit etti. Elektron yoğunluğundaki düzensizliklerin uydu sinyallerini bozduğu ve GPS doğruluğunu ciddi ölçüde düşürdüğü kaydedildi.

Normalde kutup bölgeleri ile Ekvator çevresinde görülen “genlik sintilasyonu” adı verilen bu etkinin, orta enlemlerde ve böylesine geniş bir alanda ilk kez gözlemlendiği belirtildi.

Bazı bölgelerde yatay konum hatasının 10 metreyi aşması; otonom araçlar, hassas tarım makineleri ve konumlandırmaya bağlı ulaşım sistemleri açısından risk oluşturdu.

Mayıs 2024’te yaşanan benzer bir Güneş fırtınasının, hassas navigasyon sistemlerini aksatarak ABD tarım sektöründe yaklaşık 500 milyon dolarlık kayba yol açtığı tahmin ediliyor. Kasım 2025’teki fırtınanın tarım sezonu dışında gerçekleşmesi nedeniyle zararın daha sınırlı kaldığı ifade edildi.

Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan araştırmada, Güneş fırtınalarının etkilerinin daha iyi anlaşılması ve tahmin sistemlerinin geliştirilmesinin gelecekte yaşanabilecek teknolojik aksaklıkların azaltılması açısından kritik olduğu vurgulandı.