Rusya’nın Kamçatka Yarımadası’nda 2025’te meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki mega depremin, yaklaşık 475 yıldır uykuda olan Kraşeninnikov Yanardağı’nı harekete geçirdiği öne sürüldü.
Rusya’nın Kamçatka Yarımadası’nda yaklaşık beş asırdır faaliyete geçmeyen Kraşeninnikov Yanardağı’nın, Temmuz 2025’te meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki mega depremin ardından patlaması bilim insanlarını harekete geçirdi. Beş saatte 12 deprem
Araştırmacılar, bulguların yalnızca Kamçatka için değil, dünya genelindeki uzun süredir faaliyete geçmeyen yanardağlar açısından da önem taşıdığını belirtti. Kamçatka açıklarında 30 Temmuz 2025’te meydana gelen ve kaydedilmiş en güçlü depremler arasında gösterilen sarsıntının ardından bölgede çok sayıda yanardağ kül ve lav püskürttü.
Ancak yaklaşık 475 yıldır sessiz olan Kraşeninnikov’un birkaç gün sonra faaliyete geçmesi şaşkınlık yarattı. Exeter Üniversitesinden volkanolog James Hickey liderliğindeki araştırma ekibi, iki olay arasındaki muhtemel bağlantıyı inceledi.
Henüz hakem değerlendirmesinden geçmeyen çalışmaya göre deprem, yanardağın magma haznesini doğrudan parçalamadı; uzun süren sarsıntılar, magma içerisindeki gaz kabarcıklarının büyümesine yol açarak basıncı artırdı. Mega depremden yaklaşık iki gün sonra Kraşeninnikov çevresinde, yalnızca beş saat içerisinde büyüklüğü 4 civarında olan 12 deprem yaşandı.
Uydu gözlemleri, magmanın yer kabuğundaki dikey bir çatlağı zorlayarak açtığını ortaya koydu. Yaklaşık 6 kilometre derinlikteki hazneden gelen 32 milyon metreküp magmanın meydana getirdiği basınç, sonunda sistemi istikrarsızlaştırarak yanardağın patlamasına neden oldu.
Patlamayı dikkat çekici kılan bir diğer gelişme ise yanardağın önceden herhangi bir belirgin uyarı vermemesi oldu. Dokuz yıllık uydu gözlemlerinde yüzeyde kabarma tespit edilmezken, aksine zeminin yılda yaklaşık 4 milimetre çöktüğü belirlendi.
Deprem önce yanardağdan kükürt dioksit salımı da kaydedilmedi. Bilim insanları bu durumu “gizli kritik hâl” olarak tanımladı.
Buna göre yüzeyde tamamen sakin görünen bir yanardağ, yer altında patlamaya hazır ve dış etkilere karşı hassas bir sistem barındırabiliyor. Büyük bir depremin, görünürde herhangi bir hareketlilik göstermeyen ancak yer altında kritik durumda bulunan başka yanardağları da uyandırabileceği uyarısı yapıldı.