İmâm-ı zam olarak da tanınan Ebû Hanîfe, İslam hukuk düşüncesinin gelişmesinde önemli rol oynamıştır. İmâm-ı zam ünvanı, hukuki düşünceye yaptığı katkı ve çağdaşları arasında sahip olduğu üstün konumdan kaynaklanmaktadır. 699 yılında Kûfe’de doğmuştur. Ticaretle uğraşan varlıklı bir aileden gelen Ebû Hanîfe, ilim öğrenmeden önce kumaş tüccarlığı yapmış; daha sonra ilim hayatına atılmıştır. Hayatı maddi sıkıntıdan uzak geçmiş, Kur’an’ı ezberleyip kıraat ilmini öğrenmiştir. Zeki olan Ebû Hanîfe, çevredeki âlimler tarafından ilme yönlendirildi. Akaid ve cedel ilmini öğrenen Ebû Hanîfe, inkârcılarla tartışarak Ehl-i sünnet anlayışının oluşmasına katkıda bulundu. Fıkha yönelmesinin sebepleriyle ilgili farklı rivayetler olsa da, Hammâd b. Ebû Süleyman’ın öğrencisi olarak fıkıhta uzmanlaştığı belirtilmektedir. Ebû Hanîfe, Hammâd’ın ölümünden sonra onun yerine ders vermeye başlamış ve binlerce öğrenci yetiştirmiştir.
• İmam-ı zam Ebû Hanîfe’nin vefatı (ö. 150–767)