Üniversite tercih sürecinin sona ermesine günler kala vakıf üniversitelerinin eğitim ücretlerine ilişkin çarpıcı bir analiz yayımlandı. 2018-2026 dönemini kapsayan araştırmaya göre, vakıf üniversitelerinde ortalama yıllık eğitim ücreti Türk lirası bazında yaklaşık 29 kat, dolar bazında ise 4 kat artarken, üniversitelerin hedeflediği toplam ciro 80 milyar lirayı aştı.
Eğitim uzmanı Salim Ünsal'ın hazırladığı analiz, vakıf üniversitelerinin son sekiz yıldaki kontenjan, ücret ve gelir değişimini ortaya koydu.
Araştırmaya göre, 2018 YKS döneminde 15 bin 817 lira olan ortalama yıllık eğitim ücreti, 2026 yılında 458 bin 146 liraya yükseldi. En yüksek artışların ise enflasyonun etkisinin yoğun hissedildiği 2023'te yüzde 130,9, 2024'te ise yüzde 119,2 seviyesinde gerçekleştiği belirtildi.
Dolar bazında da dört kat arttı
Eğitim ücretleri döviz bazında da önemli ölçüde yükseldi.
2018 yılında ortalama 2 bin 415 dolar olan yıllık ücret, 2022'de 2 bin 114 dolara geriledikten sonra hızla yükselerek 2024'te 5 bin 795 dolara, 2026'da ise 9 bin 635 dolara ulaştı.
Böylece vakıf üniversitelerindeki eğitim ücretleri dolar bazında yaklaşık dört katına çıkmış oldu.
Araştırmaya göre, vakıf üniversitelerinin tüm kontenjanlarını doldurması halinde hedeflenen toplam ciro 2018'de 2,47 milyar lirayken, 2026'da 80,67 milyar liraya yükseldi.
Gerçekleşen toplam gelir ise 2018'de 1,8 milyar liradan, 2025 yılında 47,01 milyar liraya çıktı.
Doluluk oranı geriledi
Kontenjan sayısı 2018 yılında 156 bin 507 iken, 2025'te 189 bin 731 ile zirve yaptı. 2026 yılında ise 176 bin 80'e geriledi.
Artan eğitim ücretlerinin etkisiyle doluluk oranlarında da düşüş yaşandı.
2022 yılında yüzde 95,5 olan doluluk oranı, 2023'te yüzde 92,5'e, 2025'te ise yüzde 72,6'ya gerileyerek son yılların en düşük seviyelerinden birini gördü.
"2023'e kadar zam konusunda direndiler"
Analizi hazırlayan eğitim uzmanı Salim Ünsal, vakıf üniversitelerinin 2023 yılına kadar ücret artışları konusunda temkinli davrandığını, ancak sonrasında artan maliyetler nedeniyle yüksek zamlar yapmak zorunda kaldığını ifade etti.
Ünsal, 2021 sonrasında TÜİK'in açıkladığı kümülatif enflasyonun yüzde 700'e yaklaştığını, vakıf üniversitelerinin ise yeni öğrenci ücretlerini aynı dönemde yaklaşık 19 kat artırdığını belirtti.
Buna rağmen ortalama yıllık eğitim ücretinin yaklaşık 400 bin lira seviyesinde kaldığını söyleyen Ünsal, özel okul ücretleriyle kıyaslandığında üniversite eğitiminin hala görece daha düşük maliyetli olduğunu savundu.
Ünsal ayrıca eğitimin anayasal bir hak olduğunu vurgulayarak, vakıf üniversitelerinin yalnızca yüksek kar elde eden ticari kuruluşlar olarak değerlendirilmesinin gerçeği tam olarak yansıtmadığını, dolar bazındaki fiyat artışlarının da kur politikalarından bağımsız ele alınamayacağını ifade etti.