Tekirdağ’ın coğrafi işaretli tarım ürünleri arasında yer alan Tekirdağ soğanı, üreticilerin üç yıllık çalışmasının ardından hasat edilerek sofralara ulaştırılıyor. Kendine özgü biçimi, turuncu-bakır renkli kabuğu, pembe-açık mor iç yapısı, acımtırak lezzeti ve yoğun aromasıyla bilinen ürün, aynı zamanda Türkiye’nin farklı kentlerindeki yeşil soğan üretiminde anaç olarak kullanılıyor.
Üretim üç yıllık döngüyle tamamlanıyor
Tekirdağ Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ekipleri, kentteki tarımsal ürünlerde yürüttüğü hasat kontrolleri kapsamında Süleymanpaşa ilçesine bağlı Köseilyas Mahallesi’nde üretici ve tedarikçi Sacit Vardas’ı ziyaret etti. Çalışmada Tekirdağ soğanının hasat ve hasat sonrasındaki süreçleri değerlendirildi.
Üretici Sacit Vardas, coğrafi işaret tescilinin ürünün tanınırlığına katkı sağladığını belirterek, "Yaptığımız iş soğan ama Tekirdağ soğanı. Yani geçen yıllarda aldığımız coğrafi işaretle artık Türkiye’nin duyması gereken bir marka olma yolunda giden üründür. Bizim soğanımızın bir özelliği üretim şeklidir. Bu 3 yıllık bir döngüde üretilen bir soğandır. İlk yıl kara tohum, ikinci yıl arpacık, üçüncü yılda normal baş soğan olarak üretimimiz var. Tekirdağ soğanı iyi bir soğan. Kaliteli, restoran, köfteci, börekçi, yemekhanelerin kullandığı en aromatik, Brix olarak en güçlü ve lezzetli bir soğandır. Tekirdağ soğanı aynı zamanda yeşil soğan anacı olarak da kullanılmaktadır. Bu özelliğinden dolayı şu an Türkiye’nin yeşil soğan üreten tüm illerine bu soğandan sevk edilmektedir" dedi.
Dededen toruna devam eden üretim
Tekirdağ soğanı üretiminin ailesinden gelen bir uğraş olduğunu anlatan Vardas, "Biz üretici olarak dededen kalma bir iş, babalar devam etti, sıra bayrak bize geldi. Biz de çocuklara artık. Bu süreci tamamladık, sonunda coğrafi işareti aldık. Türkiye’nin bu işle uğraşan bütün illeri bizi biliyor ama bizim hedefimiz dünya. Dünya bu kalitedeki malları daha fazla tercih ediyor. Tekirdağ soğanı olmazsa köfte olmaz, yemek olmaz, börek olmaz. İşin gerçeği bu. Şu an durumlar iyi, üretim güzel, sevkiyatlar güzel. Çok şükür işimiz iyi" diye konuştu.
Ürünün üç aşamada yetiştiğini aktaran Vardas, "Üç aşamada yetişiyor. İlk aşama kara tohum dediğimiz olay. Soğan anacı ektiğimiz zaman kara tohum elde ediyoruz. Onu depoluyoruz, bir yıl sonra ektiğimiz zaman bu sefer kıska dediğimiz, arpacık dediğimiz olay gerçekleşiyor. Arpacık da yaklaşık 7-8 ay depolandıktan sonra bir yıl sonraki süreçte soğan olması için toprağa ekiliyor. Soğanımız olduktan sonra bunu depolama aşaması geliyor. Tekirdağ soğanı dayanıklı bir soğan. Yaklaşık 8 ay, 9 ay depolama şansı var. Bu özelliği de kıraç ve susuz arazide yetiştirildiğinden dolayı soğan etli ve sert oluyor, kendini de koruyor" ifadelerini kullandı.
Tek soğandan 3-4 yeşil soğan alınabiliyor
Tekirdağ soğanının yeşil soğan üretiminde anaç olarak tercih edilmesinde içindeki gözlerin önemli olduğunu belirten Vardas, "Soğanlarımızı yeşil üretimde kullanılmasındaki amaçlardan bir tanesi de içindeki göz olayı. Bak bunda 1, 2, 3, 4 tane ayrı göz var. Sen normal soğanı ektiğin zaman tek göz alırsın. Bunu ektiğin zaman en az 3-4 göz yeşil soğan alırsın. Bu özelliğinden dolayı en güzel anaç olarak tercih edilmekte" dedi.
Hedefte Yunanistan ve Bulgaristan var
Tekirdağ soğanının Türkiye’nin birçok iline gönderildiğini ifade eden Vardas, ihracat için Yunanistan ve Bulgaristan’ı hedeflediklerini belirterek, "Türkiye’deki birçok ile, aracılara veya açık tarla yeşil soğan üreticilerine gönderiyoruz. Hedefimiz şimdi Yunanistan, Bulgaristan oralara da ürün göndermek. Üretmek isteyen, bu işi yapmak isteyen tüm gençlere, özellikle çiftçilere tohum desteğimiz, bilgi desteğimiz, üretim desteğimiz olur. Görüyorsunuz ekimi modernize ettik, makineyle çalışıyoruz. Bir kadının günlük yapabileceği kolaylığı biz bir kadının günlük 2 bin kilogram soğan paketleyebilecek durumuna getirdik. İyi mal olsun yeter ki satılır." ifadelerini kullandı.
2026’da 5 bin 700 ton ürün bekleniyor
Tekirdağ Tarım ve Orman İl Müdürü Mehmet Aksoy, Tekirdağ soğanının bölgenin önemli tarımsal ürünlerinden biri olduğunu belirtti. Ürünün sulama yapılmadan yetiştirilebilmesinin öne çıkan özelliklerinden olduğunu söyleyen Aksoy, "Bizim ilimizde Tekirdağ soğanı sulanmıyor. Tekirdağ soğanı çok dayanıklı, özel bir soğan çeşididir. Kıraç ve susuz arazilerde yetişebilmesi, ürünün dayanıklılığını ve depolama süresini artıran önemli özelliklerinden bir tanesidir" dedi.
Verimin toprağın yapısı ve organik madde durumuna göre değiştiğini belirten Aksoy, "Dekara ortalama verimimiz bin 250 kilogram ile 2 bin 500 kilogram arasında değişiyor. Bu verim, toprağın yapısına ve organik madde durumuna göre farklılık gösterebiliyor. 2026 yılında Tekirdağ genelinde yaklaşık 4 bin 400 dekar alanda soğan ekimi gerçekleştirildi. Bu alanlardan yaklaşık 5 bin 700 ton ürün elde edilmesini bekliyoruz" diye konuştu.
Aksoy, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ekiplerinin hasat döneminde de sahada çalışmalarını sürdürdüğünü, üreticilerle bir araya gelerek ürünün kalite ve hasat süreçlerini takip ettiklerini ifade etti.