Avrupa genelinde son bir asrın en yüksek sıcaklıklarının kaydedilmesinin ardından, kıtanın ikinci en uzun su yolu olan Tuna Nehri üzerinde kritik bir kuraklık süreci başladı. 2026 yazının getirdiği kurak koşullar nedeniyle nehir yatağındaki su seviyesi tehlikeli eşiklerin altına geriledi. GZT tarafından incelenen uydu görüntüleriyle kritik detaylar ortaya çıktı. Özel uydu incelemeleri, sonucunda kıtanın can damarı niteliğindeki nehir havzasında su kaynaklarının kritik düzeyde tükendiğini ortaya koydu. En büyük zararı Sırbistan yaşadı.
Orta Avrupa havzasında tarihi kalıntılar ortaya çıktı
Nehrin Orta Avrupa havzasında su debisinin rekor düzeyde azalması, geçmiş dönemlerin izlerini yeniden yüzeye taşıdı. Macaristan sınırları içinde nehir yatağında bulunan ve aşırı kuraklık dönemlerinin simgesi kabul edilen Açlık Kayası yeniden görünür hâle geldi. Sırbistan kesiminde ise suların çekilmesiyle birlikte İkinci Dünya Savaşı döneminden kalan askeri mühimmatlar ile batık savaş gemileri nehir tabanında gün yüzüne çıktı.
Pek çok tekne karaya oturdu.
Enerji üretimi ve nükleer tesisler kesinti tehlikesinde
Su seviyesindeki hızlı gerileme, Tuna havzasına bağımlı çalışan stratejik enerji altyapılarını durma eşiğine getirdi. Romanya'da bulunan Çernavoda Nükleer Santrali soğutma suyu yetersizliği sebebiyle kapanma riskiyle karşılaşırken, su akışını sürdürebilmek için nehir tabanındaki kayalar kontrollü olarak patlatıldı. Macaristan'daki Paks Nükleer Santrali 44 yıllık faaliyet geçmişinde ilk kez susuzluk sebebiyle faaliyetini durdurma aşamasına geldi. Havzadaki dev hidroelektrik santrallerinin üretim kapasitesi yüzde 20 seviyesine kadar gerileyerek kıta genelindeki elektrik arzını doğrudan olumsuz etkiledi.
Lojistik hatlar tıkandı, tarım ve içme suyunda acil durum ilan edildi
Nehir taşımacılığı kuraklık nedeniyle durma noktasına gelirken kargo gemileri sığlaşan sularda karaya oturmamak adına yüklerini boşaltmak durumunda kaldı. Tarım sektöründe su kıtlığı tarım arazilerindeki ürün rekoltesinin yarı yarıya kaybolmasına yol açtı. Uydu görüntülerinden edinilen özel bilgilerde yeşil alanların yıllar içinde gözle görülür derecede azaldığı fark ediliyor.
Özellikle Belgrad bölgesinin tarım arazilerinin kuraklık sınırını aştığı ortaya çıktı. Macaristan'ın başkenti Budapeşte'nin kuzey kesimlerindeki yerleşimlerde su şebekelerinin devre dışı kalması üzerine içme suyu askeri tankerlerle taşınmaya başlandı. Belgrad’ın güneyindeki Gornji Milanovac kasabası ve çevre kasabalarda 12 saatlik dönüşümlü kesintiler uygulanmaya başlandı. Bölgedeki kritik tablo karşısında yetkili idareler Vojvodina, Bačka ve Novi Sad gibi çok sayıda noktada resmi olarak olağanüstü hâl kararı aldı.
Tuna nehri üzerinden yapılan ticaretlerde kargo gemilerinin su seviyelerinin düşmesi nedeniyle kapasitelerinin çok altında seyir ettiği, kapasite düşüşü sonucu ortaya çıkan taşıma maliyetinin yükselmesinin ve aksamalarının yaratacağı ekonomik zararın 100 milyon avroya varacağı tahmin ediliyor. Bezdan, Vojvodina bölgesinde bir yıl içinde yaşanan ani kuraklık yüzünden su seviyelerinin düşmesiyle nehir boyunca kum tepeleri ortaya çıkmış ve pek çok teknenin karaya oturduğu görülmüştür.