Buğday fiyatları, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarını artırabileceği yönündeki haberlerin ardından Avrupa ve ABD piyasalarında sert yükseldi. Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen tahıl sevkiyatlarının güvenliğine ilişkin endişeler, küresel piyasalarda fiyatların yeniden yükselmesine neden oldu.
Euronext Borsası’nda en fazla işlem gören aralık vadeli buğday kontratı seans sırasında yaklaşık yüzde 4 artarak ton başına 246,25 avroya çıktı. Böylece kontrat, 24 Temmuz’dan bu yana en yüksek seviyesini gördü. Chicago’da buğday vadeli işlemleri de yaklaşık yüzde 6 yükseldi.
Karadeniz’de sevkiyat riski büyüyor
Fiyatlardaki yükseliş, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik füze saldırılarını ve kritik altyapıya yönelik operasyonlarını artırabileceğine ilişkin haberlerin ardından geldi. Karadeniz’deki limanlar ve tahıl tesislerine yönelik saldırılar, sevkiyatların aksayabileceği endişelerini artırdı.
Rusya ve Ukrayna’nın dünyanın önde gelen tahıl ihracatçıları arasında bulunması nedeniyle bölgedeki gelişmeler küresel buğday piyasasını doğrudan etkiliyor. İki ülke birlikte dünya buğday ihracatının dörtte birinden fazlasını karşılıyor.
Karadeniz üzerinden yapılan ihracatın uzun süreli sekteye uğraması durumunda ithalatçı ülkelerin Avustralya, Arjantin ve Kuzey Amerika gibi alternatif tedarikçilere yönelmesi bekleniyor. Ancak alternatif kaynaklardan yapılacak ithalatın daha yüksek maliyet oluşturabileceği belirtiliyor.
İthalatçı ülkeler endişeli
Asya ülkeleri, temmuz-eylül döneminde Karadeniz’den gelmesi beklenen yaklaşık 2-2,5 milyon ton buğdayın teslimatına ilişkin risklerle karşı karşıya bulunuyor. Ürdün ise yükselen fiyatlar ve nakliye riskleri nedeniyle sınırlı sayıda teklif almasının ardından buğday ve arpa ihalelerini iptal etti.
nın en büyük buğday ithalatçısı konumundaki Mısır da gelişmelerden etkilenebilecek ülkelerin başında geliyor. Mısır’ın 2026’nın ilk yarısındaki buğday ithalatının yüzde 82’sinden fazlasını Rusya ve Ukrayna’dan gerçekleştirmesi, Karadeniz’deki olası bir aksamanın ülke açısından önemini artırıyor.
Öte yandan Tuna Nehri’ndeki su seviyesinin düşmesi de Romanya üzerinden kullanılan alternatif tahıl taşıma güzergâhlarında ek kısıtlamalara yol açıyor.
Ekmek fiyatlarına yansıyabilir
Chicago’daki buğday kontratlarının temmuz başından bu yana yüzde 17’den fazla yükselmesi, tahıl piyasasındaki baskının yeni olmadığını gösteriyor. Son gelişmelerle birlikte artan risk primi, buğdayın yanı sıra sigorta ve deniz taşımacılığı maliyetlerini de yukarı çekebilir.
Buğday fiyatlarındaki yükselişin kalıcı hâle gelmesi durumunda un ve diğer hammadde maliyetlerinin artması, bunun da üretim maliyetleri üzerinden ekmek fiyatlarına zam olarak yansıması bekleniyor.